|
1.
Historischer
Abriss
Das
charakteristische Kreuz ist schon auf den ältesten Fotos des
Friedhofs zu erkennen. Es befand sich auf der zentralen Achse
der Allee, vor der Friedhofskapelle, die im Jahre 1833 errichtet
wurde. Die Kapelle stand mit der Vorderseite in der Richtung des
Haupteinganges.

Während
der Explosion, die am 9. Aprill 1933 zu völliger Zerstörung der
Kapelle führte, hat das Kreuz keinen Schaden erlitten.

Es stand auch
vor der Kapelle, die im Jahre 1925 wiederaufgebaut wurde.

Als die Renovierung begann, hatten wir zur
Verfügung: ein Foto (1867, Museum in Gliwice/Gleiwitz), eine Zeichnung
und ein Foto mit ähnlichen Kreuzen (Produktkatalog der Gleiwitzer Hütte),
gegenwärtige Fotos eines sehr ähnlichen Kreuzes, das sich in Chorzów/Königshütte
befand.
2.
Angetroffener Zustand
Das
Kreuz mit der Figur des gekreuzigten Christus befindet sich auf einem
hohen Postament mit einem Sims und einem Sockel mit drei
charakteristischen Treppen.
Das
originale, gusseiserne Kreuz wurde durch ein Kreuz ersetzt, das aus
zwei U-Eisen zusammenheschweißt wurde. Das Kreuz wurde auch um180 Grad
umgedreht. Man kann also zu dem Schluss kommen, dass der Umtausch der
Kreuze während des Abbruchs der Kapelle geschah (in der Mitte des 20.
Jahrhunderts). Auf dem Friedhof, direkt beim Eingang, befindete sich
noch ein Kreuz. Es gibt Hinweise darauf, dass es das originelle Kreuz
war. Das Postament wurde oftmals mit Ölfarbe bemalt und gelegentlich
repariert. Schäden wurden mit Zement ergänzt und das Ganze wurde mit
einer Schelle zusammengezogen. Die Reparaturen haben weitgehend den
Charakter des Kreuzes zerstört. Sogar in der Dokumentation, die sich
im Büro des Denkmalpflegers befindet, ist es als „ein
gemauertes Kreuz” beschrieben. Die Christusfigur wurde von einem
Dieb beschädigt. Glücklicherweise, blitzschnelle Reaktion von
Personen aus der Nachbarschaft hat den Dieb verscheucht. Er hat seine
Beute (abgebrochene Beine) an Ort und Stelle liegen lassen.
3.
Opis działań
rekonstrukcyjnych
W
trakcie prowadzonych prac, po zdjęciu wielu warstw farby i tynku
okazało się że stan techniczny krzyża jest o wiele gorszy niż
przewidywaliśmy.
Kolejność
działań:
1.
Rozebranie krzyża na poszczególne części składowe.
2. Śrutowanie żeliwnej powierzchni poszczególnych elementów.
3.
Spawanie oderwanych przez wandali nóg posągu Jezusa
4.
Spawanie pękniętego żeliwnego postumentu krzyża, tu okazało
się iż żeliwo z którego odlany jest cały krzyż posiada dawno
już nie stosowany skład chemiczny, co znacznie utrudniło dobór
odpowiednich elektrod do spawania.
5.
Wykonanie rekonstrukcji i dospawanie brakującej części żeliwnej
pokrywy krzyża
6.
Mechaniczne oczyszczenie klinkierowej powierzchni fundamentu krzyża.
7.
Zaprojektowanie na podstawie podobnych elementów w innych krzyżach
i wykonanie brakującej „nasady” czyli łącznika między
właściwym krzyżem a pokrywą postumentu.


8.
Zabezpieczenie wszystkich elementów żeliwnych przed wpływami
atmosferycznymi poprzez dwukrotne malowanie
9.
Nałożenie antracytowej pasty patynującej i polerowanie –
dodatkowo nałożenie na postać Chrystusa patyny srebrzystej
10.
Ustawienie postumentu na klinkierowej podstawie i wypełnienie wnętrza
betonem, przy zastosowaniu dylatacji wypełnionej materiałem ściśliwym
11.
Scalenie pozostałych elementów – zabezpieczenie szczelin
przed dostawaniem się wody do wnętrza
Dodatkowo
zleciliśmy zakładowi sztukatorskiemu wykonanie brakujących
elementów postaci Chrystusa oraz replik płaskorzeźb aniołów
znajdujących się dawniej na postumencie (przed czyszczeniem mimo
wielu warstw farby olejnej dało się dostrzec kontur płaskorzeźb,
po powiększeniu archiwalnego zdjęcia do skali 1:1 i nałożeniu
na postument, zbieżność kształtów nie pozostawiła cienia wątpliwości
co do istnienia niegdyś takich płaskorzeźb).
|